با مجموعه تاریخی امیر چخماق یزد آشنا شوید

امیر چخماق

یزد شهر بادگیرها و خانه‌های خشتی است و دیدنی‌های بسیاری دارد که در میان آن‌ها میدان امیر چخماق بی‌شک یکی از زیباترین‌‌هاست. میدانی که خیلی‌ها آن را نماد یزد می‌دانند.

میدان امیر چخماق کجاست؟

میدان امیر چخماق

میدان امیر چخماق یا به قول مردم یزد میر چخماق یا میر چماق در بافت تاریخی شهر یزد قرار دارد. این مجموعه شامل چندین بنای تاریخی مختلف از جمله بازار، تکیه، مسجد، دو آب‌انبار و یک بقعه است.

این میدان که همواره محل اصلی تجمع مردم یزد بوده، از قرن نهم هجری، یعنی در دوران حکومت تیموریان بر ایران، به جای مانده است.

این میدان را امیر جلال‌الدین چخماق که از سرداران شاهرخ تیموری بود، ساخته است. امیر چخماق ساخت این مجموعه را پس از این که به حکومت یزد رسید آغاز کرد. گفته می‌شود در احداث این مجموعه ستی فاطمه خاتون، همسر امیر چخماق، نقش به‌سزایی داشته است.

این مجموعه که از میدان، تکیه، ، حمام عمومی، کاروان‌سراها، خانقاه، قنات‌خانه و چاه آب سرد تشکیل شده نقش مهمی در آبادانی شهر یزد داشت. مهم‌ترین بنای این مجموعه مسجدی بود به نام مسجد جامع نو که در محلی به نام کوی دهوک سفلی واقع شده بود.

پس از ساخت مسجد در قسمت جلوی آن میدانی بزرگ ساخته شد تا جلوه مسجد بیشتر شود. پس از آن این میدان و مسجد به نام امیر چخماق مشهور شدند.

در دوران صفویه نیز میدان امیرچخماق با همین نام خوانده می‌شد. در دوران شاه عباس این مجموعه مورد مرمت و بازسازی قرار گرفت. در دوران قاجار میدان جلوی مسجد و سر در بازار به حسینیه تبدیل شد.

در دوران فتحعلی شاه قاجار این مسجد مجددا بازسازی شد و بخشی بر شبستان آن افزوده شد.

در اواخر دوران قاجار میدان امیر چخماق به قبرستان تبدیل شده بود اما با روی کار آمدن پهلوی حکومت مانع این کار شد و پس از تخریب قبرها میدان امیر چخماق به حالت پیشین خود بازگشت.

در حال حاضر نیز با وجود گذشت چند صد سال از احداث این مجموعه، میدان امیر چخماق یکی از مهم‌ترین جاذبه های دیدنی یزد است.

مسجد امیر چخماق
مسجد امیر چخماق قدیمی‌ترین بنای این مجموعه است. این مسجد زیبا پس از مسجد جامع دومین مسجد تاریخی مهم یزد است.

در قسمت روبه‌روی مسجد که رو به میدان است سنگی وجود دارد که با خط نسخ بر روی آن کنده‌کاری شده و متن وقفنامه‌ای بر آن نوشته شده است.

این مسجد صحنی مشترک با بقعه ستی فاطمه نیز دارد. در قسمت ورودی مسجد در کوچه یک هشتی آجری و کتیبه‌ای از کاشی معرق‌کاری شده در سقف به چشم می‌خورد.

در سر در شرقی مسجد نیز کتیبه‌هایی از کاشی معرق هستند. گنبد مسجد نیز پوششی از کاشی سبزرنگ دارد و در اطرافش کتیبه‌ای با خط کوفی است که بر روی آن یکی از سوره های قرآن نوشته شده. محراب صحن اصلی مسجد نیز مقرنس‌کاری شده و جلوه بسیار زیبایی دارد.

موزه آب‌انبار امیرچخماق
در یکی از آب‌انبارهای این مجموعه موزه‌ای کوچک برپا شده که در آن انواع ابزار و وسایل قدیمی مرتبط با آب به نمایش گذاشته شده اند.

بازدید از این موزه در همه روزهای هفته ممکن است و ساعت بازدید از نه صبح تا یک ظهر و از چهار و نیم بعد از ظهر تا هشت شب است. هزینه بلیط موزه نیز دو هزار تومان است.

بازار حاجی قنبر

حاجی قنبر

بازار حاجی قنبر در بخش شرقی میدان قرار دارد. این بازار را نظام‌الدین حاجی قنبر جهان‌شاهی که حاکم یزد بوده ساخته است. این بازار که یکی از بخش‌های مجموعه امیر چخماق است از جمله بازارهای سنتی و تاریخی مهم یزد است.

بازار حاجی قنبر دوران پهلوی به دو قسمت تقسیم شد و متاسفانه برخی فضاهای مهم آن مثل بازار ارسی‌دوزها، بازار محمدعلی خان و بازار پنجعلی به دلیل احداث خیابان شاه (خیابان قیام امروزی) از بین رفت.

بخش شمالی بازار حاجی قنبر هم‌چنان پررونق است. در این بازار می‌توانید شیرینی‌های سنتی یزد را بخرید. در این بازار چندین کارگاه رنگرزی نیز وجود دارد و انواع پارچه نیز در آن فروخته می‌شود.

منبع : کجا رو

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اجرا شده توسط: همیار وردپرس